Hen chwarel wenithfaen wedi ei lleoli ym mhen uchaf Cwm Cyneiniog, rhyw bum milltir i’r dwyrain o bentref Tal-y-bont. Am gyfnod byr iawn yn yr 1890au defnyddiwyd Lein yr Hafan i gludo cerrig o’r chwarel i bentref Llandre, rhyw saith milltir i ffwrdd. Hyd heddiw, mae modd olrhain llwybr yr hen lein drwy’r cwm islaw’r chwarel.
cywaith cyntGwaith Bwlch-glas [SN710 877]
cywaith nesafEglwys Sant Pedr Elerch (Bont-goch) [SN684 864]
